پازل زیبای اندیشه دینی

☀️ *«فدک»؛ مفهومی نمادین/ مسئله در دیدگاه حضرت زهرا، مطالبه زمین و خانه نبود؛ بلکه مسئلۀ اسلام و کفر و ایمان و نفاق بود*

شهید آیت‌الله صدر در کتاب فدک در تاریخ:
?کسی که به‌دقت در ماجرای فدک و تحولات و گونه‌های مبارزاتی آن می‌نگرد، تنها درخواست یک زمین را در آن نمی‌بیند؛ بلکه مفهومی گسترده‌تر از اینها در ذهنش تجلی می‌یابد که هدفی را در دل خود دارد که برانگیزانندۀ یک انقلاب است و در پی بازپس گرفتن قدرت غصب‌شده و حاکمیت ازدست‌رفته و شکوه بزرگ و به راه آوردن امتی است که به قهقرا بازگشته بودند.

?بر این‌اساس، فدک مفهومی نمادین دارد که به معنایی بزرگ اشاره می‌کند و مقصود از آن، فقط همان قطعه‌زمین غصب‌شده در حجاز نیست. و همین معنای نمادین فدک بود که آن مبارزه را از یک دادخواهی عادی با افقی محدود و دایره‌ای تنگ، به انقلابی با قلمروی وسیع و آفاقی گسترده تبدیل نمود.

?هر یک از مستندات تاریخی مسلّم در این موضوع را که می‌خواهید بررسی کنید. آیا ستیزی مادی یا اختلاف درباره فدک به‌معنای محدود و واقعیت کم‌دامنه آن را می‌بینید؟! آیا مسابقه‌ای را شاهد هستید که برای دستیابی به محصولات آن زمین درگرفته است؟! محصولاتی که هرقدر هم در برآورد آن، مبالغه و اغراق شود، بازهم آن‌قدر نیست که دو طرف، ارزشی برایش قائل بوده باشند.

?هرگز چنین نیست! این دادخواهی، قیامی بر ضد بنیان‌های حکومت بود؛ فریادی بود که فاطمه می‌خواست با آن، بنیادی را که سنگ‌بنای تاریخ بعد از سقیفه بود، از جای برکند. برای اثبات این سخن،‌ کافی است به خطبۀ حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها در مسجد و در برابر خلیفه و پیشاپیش آن جمع انبوه مهاجران و انصار نظر بیفکنیم که بیش از هرچیز بر مدار ستایش علی و تحسین مواضع جاودان وی در اسلام و اثبات حق اهل‌بیت می‌چرخد.

?حضرت زهرا در این خطبه اهل‌بیت را وسیله‌های رسیدن به خدا در میان بندگان، برگزیدگان ویژه خدا، جایگاه قداست الهی، حجت غیبی او و وارثان خلافت و حکومت پیامبرانش می‌شمرد و همچنین مسلمانان را توجه می‌بخشد که به نگون‌بختی دچار گشته‌اند، نسنجیده تصمیم گرفته‌اند، به دوران پیشینیانشان بازگشته‌اند، در پی سراب رفته‌اند و کار را به‌دست نااهل سپرده‌اند. این خطبه از فتنه‌ای که مردم به آن درافتاده‌اند و از انگیزه‌هایی که باعث شد کتاب خدا را کنار نهاده و با حکم آن در مسئله خلافت و امامت به مخالفت برخیزند، سخن می‌گوید.

?پس مسئله، میراث و هدیه [نبوی] نبود، مگر به همان اندازه که این دو، با موضوع سیاست کلان، پیوند می‌یافت. مسئله در دیدگاه حضرت زهرا، مطالبه زمین و خانه نبود؛ بلکه از نگاه او مسئله، مسئله اسلام و کفر، ایمان و نفاق، و تعیین صریح و شورا بود.

ادامه:
#نمونه_ای_از_تاریخ

باز به عنوان نمونه مي توان به آيه مباهله اشاره نمود.
مباهله حادثة تاريخي خيلي عجيب و جالبي است.
خداوند به پيامبر اكرم(ص) مي فرمايد: حالا كه مسيحيان نجران حاضر نشدند مسلمان شوند، بگو براي مباهله، زنان و فرزندان و اَنْفُس خود را بياورند.
مي فرمايد: «فَمَنْ حَآجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءكُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءكُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَی الْكَاذِبِينَ»
يعني؛ حالا كه موضوع پسر خدا نبودن حضرت عيسي(ع) روشن شد، پس هركس هنوز زير بار نمي رود بگو بياييد ما فرزندانمان را بياوريم، شما نيز فرزندانتان را بياوريد، ما زنانمان را بياوريم، شما هم زنانتان را بياوريد، ما جان هايمان را بياوريم، شما نيز جان هايتان را بياوريد، سپس نفرين كنيم، و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.
ما مي بينيم پيامبر اكرم(ص) در اِمتثال فرمان الهي در ازاء زنان فقط حضرت فاطمه(س) و در ازاء اَنفس، فقط حضرت علي(ع) و در ازاء ابناء، فقط، امام حسن و امام حسين«عليهما السلام» را به ميدان مباهله مي آورند.
? يعني خود حضرت علي(ع) مصداق اَنفس يا جان رسول الله(ص) بودند و امام حسن و امام حسين(ع) مصداق ابناء و فرزندان رسول الله(ص) بودند، و حضرت فاطمه(س) مصداق نساء بودند.
و با اين كه خدا مي فرمايد «زنان» را بياور و آن را به صيغة جمع مي آورد، ولي رسول خدا(ص) براي امتثال فرمان خدا مصداق ديگري را در زنان امت پيدا نكرد كه مقامش، مقام «جعل لعنت الهي» بر دروغگويان باشد، و اگر زن ديگري بود كه داراي چنين مقامي باشد و پيامبرخدا(ص) او را نياورده بود و امتثال فرمان حق نشده بود و نيز خداوند مي گويد «اَنْفس» خود را بياور، كلمة انفس جمع است ولي پيامبر(ص) فقط حضرت علي(ع) را مي آورند، حالا اگر شخص ديگري در حد جان پيامبر(ص) بود و حضرت نبرده بودند گناهي بزرگ مرتكب شده بودند.
ايشان در انجام فرمان خدا درصورتي مي توانند يك نفر را ببرند كه در زير اين آسمان كس ديگري به عنوان مصداق اَنْفس و جان رسول الله(ص) نباشد.
? پس معلوم مي شود كه فقط حضرت علي(ع) در حدّ جان پيامبر(ص) است. و معلوم است كه جامعه بايد به وسيلة كسي كه در حدّ جان پيامبر(ص) است هدايت و رهبري شود!!
وقتي اين بحث را براي آن دانشجوي اهل سنت عرض كردم، ساكت شد و بعد از كلاس گفت اين بحث ها را كسي براي ما نگفته بود.
اين كه مي گويند با اهل سنت اختلاف نكنيد براي اين است كه شرايط آماده شود و در يك فضاي مناسب حرفمان را بزنيم و حقايق براي آن ها روشن شود. ما در شرايط آماده، به قدري حرف منطقي و مستدل و قرآني داريم كه نيازي به جوّسازي و رقابتِ خطي و حزبي نداريم.

?#بصیرت_حضرت_زهرا (سلام الله علیها)
?#استاد_طاهرزاده

ادامه:
?چگونه به قرآن پشت کردند؟؟

196- «وَ قَدْ خَلَفْتُمُوهُ وَراءَ ظُهُورِكُم»
با رها كردن امام معصوم عملاً قرآن را پشت سر انداختيد، چرا كه قرآن از شما خواسته بود علاوه بر اطاعت خدا و رسولش، از «اولي الامر» هم اطاعت كنيد و مسلّم خدا ما را به اطاعت غير معصوم امر نمي فرمايد.
?پس اولي الامري كه بايد از آن اطاعت مي كرديد، امام معصومي بود كه خدا براي شما تعيين كرده بود،
⁉️آيا رها كردن او، پشت سر انداختن قرآن نيست؟
با اين همه وضوح و روشني كه مطالب و احكام و اوامر و نواهي قرآن برايتان دارد، چه شد كه قرآن را پشت سر انداختيد و به اين مشكلات گرفتار شديد.
حالا سؤال اين است كه اي فاطمه زهراء!
?مگر در قرآن چه مطلبي هست كه اگر مردم قرآن را به واقع گرفته بودند به اين مشكلات نمي افتادند؟
?يكي از دانشجويان اهل سنت در درس معارف اسلامي وقتي به بحث امامت رسيديم مدعي بود كه همة عقيده شان را از آيات قرآن گرفته اند، بنده هم گفتم در بحث امامت فقط ازآيات قرآن براي اثبات امامت استفاده مي كنيم.
آيه ولايت را مطرح كردم كه قرآن مي فرمايد: « اِنَّما وَليُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُه وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ هُمْ راكِعُونَ»
كلمه «اِنَّما» نشانه حصر است يعني وليّ شما فقط خدا و پيامبر و كساني اند كه ايمان مي آورند و اقامه نماز مي كنند و درحال ركوع زكات مي دهند.
خدا و رسول خدا كه مشخص است، اين جاست كه مي بينيم مفسرين اهل سنت مي گويند شخصي كه در عين ايمان و اقامة نماز در حال ركوع زكات داده، غير از علي بن ابيطالب(ع) كسي نيست و اين حضرت علي(ع) بود كه درحال ركوع انگشترش را به شخص فقير زكات داد.
حتي فقهاي اهل سنت به استناد همين قضيه، حركات قليل را در نماز جايز مي دانند و مي گويند: «عَلي فِعْلِ عَليّ» معناي كلمة « وليّ» در اين جا بر اساس سياق آيه مشخص است، مي فرمايد از همان جهت كه خدا و رسولش «وليّ» شما هستند حضرت علي(ع) هم وليّ شماست.
خدا و رسول از چه جهت وليّ ما هستند؟ آيا به معني رفاقت و دوستي وليّ ما هستند يا از جهت حاكميت بر امور ما؟
از خود آيه روشن است كه بحث حكم و فرمان است.

?#بصیرت_حضرت_زهرا (سلام الله علیها)
?#استاد_طاهرزاده

?چنانچه ملاحظه مي كنيد فاطمه زهرا(س) تحليل مي كنند كه چرا جامعه نمي تواند چهرة نفاق را بشناسد و اين عدم شناخت به گفتة ايشان، جامعه را به جايي مي برد كه نبايد برويد.

تعبيرشان اين است:
180- «فَوَسَمْتُم غَيْرَ اِبِلِكُم»
پس داغ و نشان زديد بر شتري غير شترتان.

181- «وَ اَوْرَدْتُموها غَيْرَ شِرْبِكُم»
و بر آبي كه سهم شما نبود وارد شديد.

?يعني شما حكومتي را به دست گرفتيدكه نبايد به دست مي گرفتيد.
و حقوق مردمي را كه حقشان بود امام معصوم بر آن ها حكومت كند را ضايع كرديد.
?اصلاً چطور مي شود كه من حق شما را براي خودم مي خواهم و حاضر نيستم در جاي خود باشم؟
اين يك مسئله اخلاقي و روحي است.
چطور شد كه خليفه اول حاضر شد جاي حضرت علي(ع) را بگيرد؟
مسئله را ريشه دار نگاه كنيد.
?حضرت مي فرمايند ريشه اش اين بود كه شما نتوانستيد آن گونه كه بايد و شايد خود را تصفيه كنيد.
اين خطر براي من و شما هم هست.
? گاهي آدم مي بيند اين جايگاه، جاي او نيست، حق او نيست، و اين كار از او برنمي آيد، اگر در اصلاح خود تلاش كرده باشد، به راحتي مي گويد من توانايي اين كار را ندارم. چنين فرهنگي فرهنگ ديني است.
❌حالا چطور مي شود كه از اين فرهنگ غفلت مي كنيم و ديگران را پس مي زنيم و جاي آن ها را اشغال مي كنيم؟
?قصة صدر اسلام قصه نمايش همه انسانيت و همه ضد انسانيت است. حضرت مي فرمايند شما يك شعار وحشتناك داريد و آن اين كه وقتي مي گوييم چرا اين جايگاه را گرفتيد؟
جواب مي دهيد ترسيديم فتنه ايجاد شود، خواستيم فتنه نشود، در حالي كه خودتان همان فتنه ايد.?

#مثال

((گاهي در سرراهتان شيئ گران قيمتي افتاده است، از نظر اسلام نبايد آن را برداريد، به خصوص اگر مي دانيد كه پيدا كردن صاحبش در حد شما نيست. چون بايد به مدت يك سال با شرايط خاصي به مردم اعلام كنيد، تا صاحبش بفهمد و بيايد آن را از شما بگيرد و اگر صاحبش پيدا نشد شرايط ديگري دارد كه در كتاب هاي فقهي مطرح شده است. وقتي شما آن شيء را برنداريد ديگري هم برندارد، بالاخره صاحبش متوجه گم شده اش مي شود و مي آيد در مسيري كه رفته است، جستجو مي كند و آن را پيدا مي كند. ولي آدم غافل در حالي كه نمي تواند شرايط لازم براي پيداكردن صاحب آن شيي را رعايت كند، مي گويد: اگر من بردارم مي روم خرج مسجد مي كنم ولي اگر ديگري برداشت ممكن است آن را خرج مشروب خوردن بكند، پس بهتر است من بردارم، در حالي كه اين يك حرف بدون دليل است. دين به ما گفته است دست به آن مال نزن تا صاحبش برگردد و آن را بردارد، اين حرف ها ديگر حرف هاي بي دليلي است، آن شيئ مال ما نيست كه به آن دست بزنيم، اين توجيه ها چيست كه براي برداشتن آن مي كنيم؟ بالاخره چيزي كه از آن ما نيست اگر برداريم هم براي خودمان زحمت درست كرده ايم و هم براي صاحبش.))
……
تعبير حضرت را نگاه كنيد، مي فرمايند
? به اين ها گفتيم چرا حكومت را به دست گرفتيد؟
بنابود اميرالمؤمنين(ع)، يعني آن عصمت كل، خط اسلام و حكومت الهي را ادامه دهند.
?در جواب مي گويند ترسيديم فتنه شود.
ترسيديم كس ديگري بيايد و امور را به دست بگيرد، لذا خودمان حكومت را بدست گرفتيم.
منطق آقايان را نگاه كنيد!
شما مي گوييد ما ترسيديم حاكميت به دست نااهل بيفتد و لذا حاكميت را صاحب شديد!
⚠️فاطمه زهرا(س) مي گويند اگر شما اين كار را نكرده بوديد اتفاقاً اين كارِ باطل در جامعه اسلامي تبديل به يك فرهنگ نمي شد، كه هركس به خود حق بدهد حاكم جامعة اسلامي شود و سنت حاكميت انسان هاي قدسي بر امور مردم زير پا گذارده شود.

?#بصیرت_حضرت_زهرا (سلام الله علیها)
?#استاد_طاهرزاده   

:
?حالا به جملة حضرت فاطمه(س) توجه كنيد:
177- 174: «وَاطْلَعَ الشَّيطانُ رِأسَهُ مِن مَغْرَزِهِ، هاتِفاً بِكُم، فَاَلْفاكُم لِدَعوَتِهِ مُستَجيبين، وَ لِلغِرَّةِ فيهِ مُلاحِظين»؛

يعني شيطان سرخود را از مخفي گاه بيرون آورد و ندايتان در داد، ديد كه پاسخگوي دعوت او هستيد و براي فريب خوردن آماده ايد.

?با تامل روي همين قسمت از فرمايش آن حضرت متوجه مي شويم چگونه شيطان و نفاق مي توانند يك جامعه را از دست دلسوزان بگيرند و آن جامعه را بر اساس نيّات خود بچرخانند وقتي ريشة اين قضيه روشن شد ما مي توانيم خود و جامعه را از حيلة شيطان و نفاق نجات دهيم.
براي فرهنگ شيعه، يأس از نجات اصلاً معني نمي دهد!!
چون شيعه امامان معصومي دارد كه هميشه بر سبيل نجات و هدايت بوده اند و هيچ گاه حيلة شيطان و نفاق نتوانسته است بر آنها نفوذ كند.
شرايط شما هرچه هم كه سخت باشد سخت تر از شرايط امام حسين(ع) نمي شود.
راوي مي گويد همة لشكرِ ستم دور حضرت را گرفته بود ولي هرچه زمان شهادت حضرت نزديك تر مي شد حضرت اميدوارتر به صحنة مبارزه مي آمد و نشاط و شادابي در چهرة حسين به سبقت نشسته بودند.
در كتاب «كربلا مبارزه با پوچي ها» عرض شد كه حسين(ع) اميدوارترين شخصيت تاريخ است، در شرايطي كه همة نااميدي ها در صحنه است.
امام حسين(ع) به حضرت زينب(س) مي فرمايند مواظب باشيد شيطان صبرتان را نربايد، با توجه با چنين اماماني، اگر در رهنمودهاي آن ها تدبّر داشته باشيد نه تنها توسط شيطان و نفاق اغفال نمي شويد، بلكه به كمك آن ها جهت نجات جامعه از دست شيطان و نفاق، خيلي زود نتيجه مي گيريد!!!

?#بصیرت_حضرت_زهرا (سلام الله علیها)
?#استاد_طاهرزاده