پازل زیبای اندیشه دینی

✨ظرفیت های زبان قرآن✨
?نکته ی شماره4️⃣
قرآن همان«بودنِ»خدادرعالم است؛به همان اندازه که برای دین خدادرمظاهرباید«وجودبین» شدوازمحدوده‌ی ماهیات عبورکرد،به همان اندازه بایدباتدبّردرقرآن ونگاهِ وحدت‌نگر-یعنی تمامیتی معنادار-خدارادرقرآن دید.
?نکته ی شماره5️⃣
برای شنیدن کلامی این‌چنین گسترده که خدارا می‌نمایاند،بایدگشودگیِ لازم رادرخودایجادکنیم و خودراازتنگناهای سوءِ فهم وسوءِ‌ اخلاق آزادنماییم وگرنه سخنِ گسترده‌ی خدارادرشخصیتِ تنگ خوداسیرمی‌کنیم،واین است معنای تفسیربه رأی که جان خودرادرمقابل تجلیّات انوارالهی که ازطریق کلامش به ظهورآمده،نمی‌گشائیم،بلکه نظرِمحدودخودرابه کلام الهی تحمیل می‌کنیم وهمچنان درتاریکیِ وجودخودتنهامی‌مانیم واین همان غفلت ازشرح صدرقرآنی است،شرح صدری که موجب می‌شودتاانسان حضور بیکرانه‌ی حق رادرهمه‌ی مظاهربنگرد.
?نکته شماره6️⃣
برای گوش‌سپردن به سخن خدالازم است ابتدا به«خود»گوش فرادهیم تابیابیم فطرت ماچه ‌چیزی راطلب می‌کندوبااین گشایشِ اولیه می‌توان به سراغ خدارفت وازضیقِ قلبی آزادشد. شنیدن سخن خداباگوشِ فطرت ممکن است و آن تنهاگوشی است که همواره درمقابل سخن خداگشوده است.مگرنه آن است که تنها کسی که می‌فهمد،گوش فرامی‌دهد؟این نوع گوش ‌سپردن به کلام الهی موجب می‌شودتاانسان در چشم‌اندازی گسترده حاضرشودودرمقابل خودبه جای خیره‌شدبه جهان کمّیّت‌ها،جهان کیفی را مدّنظرداشته باشد.

#زبان_قران

✨ظرفیت های زبان قرآن✨

خداوند در آیه‌ی 7 سوره‌ی مبارکه‌ی آل‌عمران می‌فرماید: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَ مَا يَذَّكَّرُ إِلاّ أُولُو الألْبَابِ.»
ای پیامبر! او همان خدایی است که کتاب را بر تو نازل کرد.از آن کتاب آیاتی است محکم که آن آیات،أُمُّ الْكِتَابند و آیات دیگری که متشابهاتند.پس آنهایی که در قلبهاشان کجی هست، آیاتی را دنبال می‌کنند که متشابه‌اند، در راستای فتنه‌ای که به دنبال آن هستند و به دنبال تأویل آیات متشابه می‌باشند با همان گرایش انحرافی که دارند، در حالی‌که کسی دانا به تأویل آن آیات نیست مگر خداوند و راسخون در علم، آنهایی که می‌گویند ما به آن قرآن ایمان آوردیم،تماماً از طرف پروردگار ما می‌باشد و از حقیقت قرآن کسی متذکر نمی‌شود مگر صاحبان خرد.

در راستای آیه مذکور چندین سؤال پیش خواهد آمد که

اولاً: چرا قرآن،باید آیات متشابه داشته باشد؟ ثانیاً: جایگاه تأویل آیات به چه معناست؟

ثالثاً: چرا آنهایی که زیغ و انحراف قلبی دارند می‌توانند از آیات متشابه سوء استفاده کنند؟جهت جوابگویی به این نوع سؤالات و در رابطه باعظمت زبان قرآن نسبت به استعدادِ تأویل‌داشتن و متشابه‌بودنِ آیات، نکات زیر مدّ نظر عزیزان قرار می‌گیرد.

?نکته ی شماره 1️⃣
قرآن از یک حقیقت واحد صادر شده است، به همین جهت تمام آیات آن دارای پیوستگی است. مشکلِ آن‌هایی که در قلب‌هایشان زیغ است آن می‌باشد که کلام خدا را با کلام مردم عادی مقایسه می‌کنند و در توجه به ابعاد متعالیِ کلام خدا هیچ‌گونه تلاشی ندارند، بلکه سعی دارند برای آیات متشابه انگیزه‌های من‌درآوردی مطرح کنند، به این معنا که منظور آن آیات، آن مطلبی است که آن‌ها می‌گویند، در حالی‌که برای درک مبناهای متعالیِ آن آیات باید در آیات رسوخ داشت، نه آن‌که با سطحی‌نگری با آن‌ها برخورد کرد.
?نکته ی شماره2️⃣
آن «اللّه» که جامع کمالات است در قرآن با ما سخن می‌گوید و در سخنان خود، خود را به ما نشان می‌دهد. اگر او را بشناسیم می‌توانیم به سخن او گوش فرا دهیم. قرآن، کلام خدایی است که به سخن آمده و برای ما در کتابش آشکار می‌گردد. باید بتوانیم از طریق قرآن در حضور خدایی قرار بگیریم که با ما سخن می‌گوید. امام صادق در همین رابطه می‌فرمایند: «لَقَدْ تَجَلَّی اللَّهُ لِخَلْقِهِ فِي كَلَامِهِ وَ لَكِنَّهُمْ لَا يُبْصِرُون‏» (بحارالأنوار، ج‏89، ص107) به درستى كه خداونددر كلام خودبراى بندگان خود تجلّى كرده است ولي آنها نمی بینند.
?نکته شماره3️⃣
قرآن اسرار خداونددرعالم را بر روی ما باز می‌کند، از آن جهت که قرآن با تکوینِ عالم هماهنگ است.یعنی از یک جهت حضورِ خدا در عالم و از جهت دیگر حضور خدا در کلام او به میان آمده است و با توجه به این‌که هرکس در کلامش حاضر می‌شود،خداوندنیز در قرآن ظاهر شده است، آن‌هم در عین همزبانی با انسانهابرای آن‌که قدرتِ درست‌دیدن را به انسان‌ها عطا ‌کند. درهمین رابطه خداوند می‌فرماید: «لَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلا تَعْقِلُونَ»(انبیاء/10) حقیقتاً کتابی را برای شما نازل کردیم که در آن به فکر و یاد شمابودیم،آیا در این مورد فکر کرده اید؟

#زبان_قرآن

آدم ها در زمين نمي توانند به تنهايي و به صورت فردي زندگي كنند، چون شرايط زمين طوري است كه به راحتي در اختيار افراد قرار نمي گيرد. مثلاً مي خواهد خانه بسازد، جمعي بايد كمك كنند. حتي براي داشتن فرزند حداقل يك زن و يك مرد نياز است. پس مسلّم تحقق صحيح زندگي زميني به زندگي جمعي است. و طبيعي است وقتي كه جمعي كنار هم آمدند، هر كس همه خوبي ها را براي خودش مي خواهد، چون انسان كمال طلب است.

حالا كه هر كس همه خوبي ها را براي خودش خواست - اين هم در زمين كه محدود است- كار انسان ها به تزاحم و حذف همديگر مي انجامد. مثلاً جاي خنك و سرزمين سرسبز را شما مي خواهيد، من هم همان را مي خواهم، تمام زمين هم داراي اين خصوصيات نيست. پس طبق اين محدوديت نبايد اين جا كه من مي خواهم، شما هم همين جا باشيد، چون جاي مرا مي گيريد و لذا درصدد حذف همديگر برمي آييم و فساد و خونريزي شروع مي شود، ولي در قيامت اين طور نيست.

جنس قيامت، جنس بُعد و حد و محدوديت نيست و لذا ظرفيتِ داشتن همه كمالات را در همة مراتب خود دارد، اما زمين، بُعد و حدّ دارد و نمي شود همة خوبي ها را در همه زمين پيدا كرد و چون انسان كمال طلب است و همه خوبي ها را براي خود مي خواهد، در زمين بين انسان ها دعوا و خونريزي مي شود، پس دعوا و خونريزي جزء طبيعي زندگي زميني است. ملائكه هم اين را مي دانستند. ملائكه اين قدر بصيرت دارند كه بفهمند جنسِ زمين، تزاحم است و آدم هاي قرار گرفته در زمين كارشان به فساد و خونريزي مي كشد، خدا هم حرف آن ها را رد نفرمود، ولي گفت:

من چيزي مي دانم كه شما نمي دانيد. آري! در عالَم غير ماده، تزاحم نيست. مثلاً مي شود در يك لحظه همة ما يك مطلب را كه استاد مي گويد بفهميم، و مزاحم فهم همديگر هم نباشيم. اما نمي شود كه همة ما در يك لحظه در يك مكان باشيم، جنس عالَم ماده اين است. بنا به فرمايش علامه طباطبايي(ره):
«در زندگي جمعي تزاحم منافع پيش مي آيد و موجب خونريزي مي گردد. لذا مطرح كردند با چنين شرايطي، چگونه زندگي زميني اجازة بروز خلافت الهي را مي دهد؟».

برشی از کتاب هدف حیات زمینی آدم

?از نامهای سوره مبارکه حمد «الشفاء»، «الشافية»

«الشفاء»، «الشافية»: قرآن كريم براي شفاي دردهاي دروني و بيماريهاي قلبي، يعني جهل و رذايل اخلاقي، از سوي شافي مطلق، خداي سبحان، نازل شده است:

(ونُنَزّل من القرآن ما هو شفاء ورحمة)
، (وشفاء لما في الصّدور)
و سوره‌ي مباركه حمد نيز كه برترين سوره‌ي قرآني و عصاره‌ي معارف آن است، در روايات «سوره‌ي شفابخش» نام گرفته است: «فاتحة الكتاب شفاء من كل داء»

سوره‌ي إسراء، آيه‌ي 82.
[ سوره‌ي يونس، آيه‌ي 57.
#تفسیر_تسنیم
#تفسیر_سوره_حمد

وقتی انسان متوجه می‌شود قرآن تکرارناپذیر است و همواره در جلوه‌ای تازه با ما سخن می‌گوید که متوجه باشد در آن کلمات، حقیقت است که رخ داده‌است و به عنوان رخداد، هبه‌ای است به بشرِ آخرالزمان برای آغاز آن نوع جریانِ توحیدی که مناسب این زمانه است و به کمک آن کلماتِ آسمانی است که این زمانه بنیاد پیدا می‌کند و از نیهیلیسم که صورت بی‌بنیادی بشرِ آخرالزمان است، رهایی می‌یابد.

رجوع به قرآن برای حلّ بحرانی است که امروزه بشریت گرفتار آن شده‌است و آن، احساس پوچی و تنهایی یعنی نیهیلیسم است. درکِ پوچیِ دوران موجب می‌شود تا در قرآن به دنبال کشفِ نسبت خود با خداوند برآییم و از آن طریق نسبت به همه چیز گشودگی خاصی برقرار کنیم که آن، پیدا کردن وجهی از انسانیتِ گمشده‌ی ما است و برگشت به نسبتی است که از دست داده‌ایم؛ نسبتی واقعی با خود و با وجود، یعنی با حقیقت. همه‌ی همّت بنده با نظر به آن‌چه گفته ‌شد برگشت به خدایی است که در قرآن به ظهور آمده و عالم را فرا گرفته است. امید است در راستای رجوع به قرآن از این نگاه غفلت نشود.

#زبان_قرآن
#استاد_طاهرزاده