پازل زیبای اندیشه دینی

امام صادق(علیه السلام) می فرماید: ذِكرُ المَوتِ يُميتُ الشَّهَواتِ في النَّفسِ، و يَقلَعُ مَنابِتَ الغَفلَةِ، و يُقَوّي القلبَ بمَواعِدِ اللّه، و يُرِقُّ الطَّبعَ، و يَكسِرُ أعلامَ الهَوى و يُطفِئُ نارَ الحِرصِ، و يُحَقِّرُ الدُّنيا

ياد مرگ، خواهش هاى نفس را مى ميراند و رويشگاه هاى غفلت را ريشه كن مى كند و دل را با وعده هاى خدا نيرو مى بخشد و طبع را نازك مى سازد و پرچم هاى هوس را در هم مى شكند و آتش آزمندى را خاموش مى سازد و دنيا را در نظر كوچك مى كند

یاد مرگ، چه آثار قشنگی دارد و چقدر آدم را سبکبار می کند! یاد مرگ، هوسبازیها و آرزوهای دور و دراز را از بین می برد. «یَقلَعُ» یعنی قلع می کند؛ یعنی رویشگاه های غفلت را می کَند. اگر علف غفلت در دل انسان سبز شود، یاد مرگ آن را ریشه کَن می کند و انسان را به هوش می آورد.

«وَ یُقَوِی القَلب بِمَواعِدِ الله= دل را به وعده­های خدا تقویت می کند». دل انسان بایاد مرگ، قدرتمند می شود؛ هیچ چیز مثل تقویت دل، برای انسان مفید نیست. چون همه حیثیت حقیقی یک انسان، قلب اوست و این قلب هر چقدر قوی­تر باشد، بهتر است؛ هر چه یقین و باورش بالاتر باشد، بیشتر به نفعش است. یاد مرگ یقین به وعده­های الهی را در دل انسان تقویت می کند.

«وُ یُرِقُ الطَبعَ» یعنی طبع انسان را رقیق می کند. انسان سختگیر نمی شود؛ غلظت و فشار و تأکید و تعصب ندارد. طبع انسان که رقیق شد، دائماً دستور و سفارش نمی دهد؛ یاد مردن، آدم را رقیق می کند و این رقت خیلی مبارک است.

«وَ یُکثِرُ أعلامَ الهَوی» یعنی پرچم های هوای نفس را از بین می برد. هر جا نفس بخواهد سرکشی و قلدری کند؛ هر جا طمعی بخواهد او را به نابودی بکشاند؛ یاد مرگ او را آرام می کند.

«وَ یُطفِیءُ نارَ الحِرص وَ یُحَقِرُ الدُّنیا»یعنی آتش حرص انسان را خاموش می کند و روح قناعت را بر انسان حاکم می کند.  چه کسی می تواند غیر از معصوم اینطور حرف بزند؟ همه ی اینها درس روانشناسی است.

«وَ یُحَقِرُ الدُّنیا» یاد مرگ، دنیا را تحقیر می کند. یعنی شما می بینید که همه آدمها بدون استثناء یک موقعی به خاک می افتند و فقط از دنیا همین یک گور و کفن گیرشان می آید. دنیا اینگونه است که من هر چه برایش تلاش می کنم، آخر همه را از من می گیرند. همه چیز در دست من عاریه­ و امانت است و فقط به روزی می رسم که از من یک چیز می خواهند؛ آن هم یک قلب سالم است و هیچ چیز دیگر آنجا فایده ندارد.

مثلاً کسی که الان میلیاردها میلیارد ثروت دارد، چه می خورد؟ همان را می خورد که بقیه می خورند. خیلی ها هم هستند که همان چیزی را که بقیه می خورند، نمی توانند بخورند. مریضند و پرهیز غذایی دارند. آنگونه که دیگران راحت می خوابند، اینها نمی توانند، بخوابند. آنگونه که دیگران راحت  می خندند، اینها نمی توانند بخندند. سلامتی و آرامشی که دیگران دارند، آنها ندارند. آنها پر از حرص و جوش و تلاش و مراقبت هستند تا گرگها آنها را نخورند. اصلاً خودش به گرگ تبدیل شده، این چه آرامشی است. آدم خوشحال نمی شود جای اینطور آدمها باشد. اما کسی که یاد موت می کند، خودش را شناخته و دنیا اصلاً خوشحالش نمی کند، آرزویی ندارد که هیچ وقت جای چنین آدم هایی باشد. چون آدمی که بصیر است و با خود حقیقی­اش انس گرفته، وقتی به این آدم ها نزدیک می شود، آتش، حرارت، سختی، فشار و تنگی و غربت را می فهمد. می فهمد که اینها «منِ الهی، منِ آسمانی و منِ جاودانه­شان» خیلی ضعیف است و نکته مهم و جالب این است که آرامش و شادی، صفت منِ حقیقی انسان است. یعنی هر چقدر انسان به من طبیعی­اش بیشتر احترام بگذارد و به آن رسیدگی کند، حجم شادی و آرامشش کمتر می شود. خدا این ساختار را خیلی عجیب خلق کرده است.

معصوم چقدر زیبا سخن می گوید، «یُحَقِرُ الدُّنیا». زیرا دنیا وقتی تحقیر شد، دیگر روی انسان سلطه ندارد و انسان اسیرش نمی شود. به تعبیر حضرت که می گوید: «دنیا تو را تنها می گذارد، تو هر چند نخواهی تنهایش بگذاری، او تو را تنها می گذارد؛ دنیا وفادار نیست، خائن و دروغگو و فریبکار است». انسان وقتی که بخواهد به شادی و آرامش برسد، باید حتماً بر سلطه و قدرت و هیمنه دنیا غلبه کند. آنهایی که آرامش ندارند، برای این است که هیمنه ی دنیا آنها را می ترساند و تحقیرشان می کند. اگر کسی هیمنه دنیا از جلوی چشمش کنار رفت؛ اگرکسی دنیا را تحقیر کرد و آن را ریز دید؛ این آدم خیلی قدرتمند شده و آزاده ی به معنای حقیقی است.

استاد محمد شجاعی/منازل الاخره

ابو هاشم جعفرى گويد: در تنگناى سختى از زندگى گرفتار شدم ، به حضور امام هادى عليه السلام رفتم ، وقتى در محضر او نشستم فرمود: اى اباهاشم درباره كدام نعمتى كه خداوند به تو داده است مى توان شكر گذار او باشى ؟
من ساكت ماندم وندانستم چه بگويم .
حضرت فرمود: خداوند ايمان را روزى تو كرد و به وسيله آن بدنت را از آتش دوزخ مصون كرد و عافيت و سلامتى را نصيب تو گردانيد و تو را بر اطاعتش يارى نمود و به تو قناعت بخشيد و از اينكه خوار و بى آبرو گردى حفظ كرد.
اى ابا هاشم من در آغاز اين نعمتها را به تو ياد آورى كردم چرا كه گمان بردم مى خواهى از آن كسى كه آن نعمتها را به تو بخشيده است شكايت كنى و من دستور دادم صد دينار به تو بپردازد آن را دريافت كن .

منبع:نگاهى برزندگى چهارده معصوم (انوارالهيه ) نور دوازدهم ، تاليف شيخ عباس قمى

?فرهنگ غربي با روح فردگرايي خود انسجام هاي اصيل خانوادگي را از بين برد، انسان ها جزاير بيگانه اي شدند که در کنار هم ديگر قرار دارند، و چون انسان فطرتاً نياز به اُُنس و ارتباط با ديگران دارد، عملاً غريبه ها وارد زندگي ها شدند و آشنايان رفتند، و طوري بين آشنايان فاصله افتاد که آن ها از نظر هماهنگي روحي با همديگر غريبه گشتند، با اين که اصل و ريشه آشنايان يکي است و غريبه ها ريشه در جاي ديگر دارند، روح هايي که بايد يکي بود، دوتا شد. آيا به واقع غريبه ها با همه ي هماهنگي روحي مي توانند جاي آشنايان را بگيرند؟

?ما اگر برکات ارتباط با آشنايان را بشناسيم و سعي کنيم در آن بستر روح ها را به همديگر نزديک نماييم، مي فهميم غريبه ها با همه ي ارتباط روحي که با ما دارند، باز جاي خود دارند و جاي ارتباط با آشنايان را نمي توانند بگيرند. آري ملاک تعادل و عدم تعادل هر جامعه اي در ارتباط و عدم ارتباط آشنايان و خويشاوندان در آن جامعه است، مثل ميزان الحراره که درجه حرارت را نشان مي دهد،

?ارتباط با قوم و خويشان و عدم ارتباط با آن ها ميزان تعادل و عدم تعادل روح و روان افراد جامعه است…نفرمودند اقوام متدين تو بال هاي تو اند، فرمودند عشيره تو بال هاي تواند. در روايت داريم که از امام پرسيدند که بعضي از اقوام ما شما را قبول ندارند آيا با آن ها هم رفت و آمد کنيم؟ فرمودند:

?اگر مسلمان بودند دو حق بر شما داشتند: هم حق اخوت اسلامي و هم حق رَحِم. حالا فقط حق رحم دارند و به همان اندازه بايد با آن ها مرتبط باشيد. چون اين ارتباط، ارتباطي است که انسان را به اصلش بر مي گرداند. آري اگر ارحام ما مُحارب با اسلام هستند، بحثش جدا است.

?در جنگ هاي اسلام گاهي پسرعمو با پسرعمو مي جنگيد. ولي با اين همه بهتر است اقوام ما حتي آن وقتي که واجب القتل اند به دست ما کشته نشوند. المنتصر پسر متوکل عباسي خدمت امام هادي(ع) آمد که پدرم به اميرالمؤمنين(ع) توهين کرده حکمش چيست؟ امام فرمودند: حکمش قتل است. گفت: يابن رسول الله مي خواهم آن را اجرا کنم! فرمودند: خودت آن را اجرا نکن، گفت: چرا؟! فرمودند: عمرت کوتاه مي شود. پذيرفت عمرش کوتاه شود ولي خودش آن کار را انجام دهد، پدرش را کشت، دو، سه ماه بعد هم خودش کشته شد.

?تا اين اندازه مسئله ارحام حساس است. با اين که پدرش به فتواي امام، واجب القتل است چون يک اصل تکويني به عنوان رَحِم پشت قضيه خوابيده است، تأثير خود را به جا خواهد گذاشت.

➕منبع:فرزندم اینچنین بایدبود

?انقلاب اسلامي شروع عيني غدير است، غديري که خداوند به پيامبرش وعده داد نگران مباش دشمنان تو نمي توانند آن را در تاريخ دفن کنند.

?حال که بنا است طبق وعده ي الهي، غدير آرام آرام چهره ي خود را بنماياند، انقلاب اسلامي يکي از چهره هاي بارز غدير است. طبق آيه ي قرآن، غدير از رسالت نبي الله(ص) بالاتر است و لذا خداوند به پيامبر(ص) مي فرمايد؛ «…وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ…»

اي پيغمبر اگر قصه ي غدير را نگويي رسالت خود را نرسانده اي.

?ولي با اين همه، سال ها طول کشيد تا آرام آرام، غدير از لايه هايي که بر او کشيده بودند سر بر آورد، تا اين که منجر به دولت صفوي شد و نهايتاً به انقلاب اسلامي رسيد.

?اگر خواستيم جايگاه سکوت امام صادق(ع)را در مقابل امويان و عباسيان بفهميم؛ اگر خواستيم جايگاه اشک ها و دعاهاي امام سجاد(ع)را بفهميم؛ اگر خواستيم از پشت پرده حرف زدن هاي امام هادي(ع)را بفهميم، اگر خواستيم بفهميم غيبت امام عصر(عج) يعني چه؟

?بايد غدير و حضور آن را در آينده ي تاريخ بفهميم. غدير يک جهش بزرگ است که اسلام به سوي آينده ي خود برداشت، جهشي که مردم آن عصر با آن همراهي نکردند حضرت نبي اکرم(ص) هم پيش بيني هايشان درست درآمد و معلوم شد چرا در رساندن پيام غدير به مردم تعلل مي کردند. اگر خواستيد جايگاه حقيقي جريان غدير را مطالعه کنيد بايد تمام حرکات و گفتار نبي اکرم در حجة الوداع را مطالعه کنيد.

?دقت در سخنان پيامبر خدا(ص) از آن وقتي که مُحرم شدند نشان مي دهد حضرت مي خواهند چيزي بگويند ولي فقط اشاره مي کنند چون احساس مي کنند افراد آماده نيستند تا مصداق را تعيين کنند، تا اين که آيه نازل شد «يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ»؛ اي پيامبر آنچه به تو از طرف پروردگارت نازل شده به مردم برسان، از آخر آيه بر مي آيد که خداوند به پيامبرش متذکر مي شود

?آري ابلاغ ولايت علي(ع)کار بي خطري نيست، و خداوند هم مي داند خطري در ميان است ولي مژده ات مي دهد که: «وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ»؛ تو را و پيام تو را از حيله ي مردم حفظ مي کند. در يک نگاه سطحي، وقتي کسي پس از رحلت رسول خدا(ص) جريان سقيفه را مي بيند که خيلي راحت غدير را ناديده گرفتند و ديگري را به خلافت برگزيدند، اين سؤال برايش پيش مي آيد که پس چطور خداوند به پيامبر(ص) مژده داد غدير را حفظ مي کند؟ آري! خدايي که راست مي گويد و همه ي عالم در قبضه ي او است و به پيامبر(ص) هم گفت ولايت اميرالمومنين(ع)را حفظ مي کنيم، به طريقي ديگر آن را حفظ کرد.

?ظاهر قضيه اين بود که پس از رحلت رسول خدا(ص) و جريان سقيفه و بعد از آن با حاکميت امويان و عباسيان، گويا غدير فراموش شد، ولي به مرور معلوم شد وعده ي خدا تخلف بردار نيست و اين حفظ کردن، يک حفظ کردن تاريخي است.

?امام صادق(ع)مي فهمند حفظ کردن پيام غدير يعني چه، به همين جهت در حاکميت امويان و عباسيان سکوت مي کنند و به کار فرهنگي خود مي پردازند، حوصله و پشت کار امام صادق(ع)از مژده اي که در دل آيه ي «وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ»؛ هست، در مي آيد، و اين که پيام غدير تاريخ را در مي نوردد و جلو مي رود تا در وقتش ظاهر شود.

?با به رسميت شناخته شدن مذهب تشيع در زمان حاکميت صفويان، غدير يک قدم جلو آمد، و با انقلاب اسلامي و حاکميت حکم خدا از طريق فقه آل محمد(ع) قدمي ديگر و اساسي تر برداشته شد و معلوم شد انقلاب اسلامي ظهور وعده ي خداوند در غدير است.??

➕منبع:انقلاب اسلامی بازگشت به عهدقدسی

◾عقل غربي ؛ عقل منفعت بين است نه عقل انصاف، چون نگاه آن به عالم نگاهي سراسر مادي است.

◾همان طور كه بسيار متفاوت است که شخصي براي رضاي خدا، راست بگويد. با کسي که براي شهرتِ بيشتر يا غارت زيادتر راست بگويد، ادب غربي با ادب ملّت هاي معنوي نيز متفاوت است.

◾دروغ تمدن غربي به ساير ملل - حتي به ملت خود- در پوششي از اخلاق پنهان است تا بهتر بتواند چپاول کند، روح فرهنگ غربي پنهان کاري است، به اسم دفاع از حقوق بشر، بشر غربي را مدّ نظر دارد و همين پنهان کاري است که جهان غير غربي را نسبت به روح غربي غافل کرده است.

◾اگر عموم مردم ذات دنياي متجدد را مي شناختند و معلوم مي شد تمدني که راه آسمان را به روي خود بسته است تماماً در حيله گري و منفعت طلبي فرو مي رود، خيلي زود هيبت جهان غرب فرو مي ريخت و بحران موجودِ آن به انتهاي خود مي رسيد، فعلاً با تبليغات گمراه کننده به حيات خود ادامه مي دهد.

◾کافي است پرده از روي چهره ي ظاهري تمدن غربي عقب رود، در آن صورت نوع برخورد ساير ملل با تمدن غربي متفاوت خواهد بود.

➕منبع:عدم معنویت ملتها وقدرت غرب

#استادطاهرزاده